Banjir merupakan antara bencana alam yang sering berlaku di Malaysia, khususnya ketika musim tengkujuh.
Selain mengancam keselamatan penduduk, kejadian ini turut menyebabkan kerosakan harta benda serta menjejaskan kehidupan dan ekonomi masyarakat.
Menurut maklumat dalam bahan panduan yang diberikan, banjir merupakan antara bencana alam yang boleh mengakibatkan kehilangan nyawa dan kemusnahan harta benda.
Kejadian banjir di negara ini bukan sahaja berpunca daripada musim tengkujuh, malah banjir kilat juga boleh berlaku akibat hujan lebat serta sistem saliran yang tidak mampu menampung aliran air.
Pertambahan penduduk dan pembangunan di kawasan lembangan serta lurah sungai yang mudah dinaiki air turut menjadi antara faktor yang menyukarkan usaha mengelakkan kejadian banjir.
Perubahan guna tanah dan sistem saliran yang mengalami pemendapan juga boleh menyebabkan air hujan gagal dialirkan dengan baik.
Justeru, orang ramai perlu mengambil langkah persediaan lebih awal bagi menghadapi kemungkinan berlakunya banjir.
Berikut merupakan beberapa panduan penting yang boleh dijadikan rujukan sebelum, semasa dan selepas bencana berkenaan.
Sebelum Banjir
Sebelum banjir berlaku, orang ramai disarankan mendapatkan maklumat terkini mengenai risiko banjir di kawasan masing-masing.
Kenal pasti sistem amaran banjir yang digunakan, cara maklumat disampaikan serta saluran rasmi yang boleh dirujuk sekiranya berlaku kecemasan.
Selain itu, pastikan anda mengetahui lokasi pusat pemindahan dan pusat bantuan bencana berhampiran.
Rancang laluan pemindahan bersama ahli keluarga serta lakukan latihan kecemasan supaya setiap orang mengetahui tindakan yang perlu diambil apabila diarahkan berpindah.
Peralatan kecemasan juga perlu disediakan lebih awal bagi memastikan keperluan asas dapat dibawa sekiranya berlaku pemindahan.
Pastikan semua ahli keluarga mengetahui langkah yang perlu dilakukan ketika berdepan situasi kecemasan di rumah.
Dalam masa sama, periksa keadaan longkang dan saluran air di sekitar rumah.
Bersihkan sebarang halangan yang boleh mengganggu aliran air serta pastikan lubang saliran ditutup dengan sempurna bagi mengurangkan risiko air banjir memasuki rumah melaluinya.
Apabila Tanda-Tanda Banjir Dikesan
Sekiranya terdapat tanda-tanda awal banjir, orang ramai perlu sentiasa mengikuti pengumuman dan maklumat terkini melalui radio serta saluran rasmi pihak berkuasa.
Antara langkah yang boleh dilakukan ialah menyimpan bekalan air bersih di dalam tong, bekas, sinki atau tab mandi kerana bekalan air mungkin tercemar apabila banjir berlaku.
Perabot dan perkakas yang berada di luar rumah juga perlu dibawa masuk ke tempat lebih selamat bagi mengelakkan kerosakan atau dihanyutkan arus.
Dokumen penting pula hendaklah disimpan di tempat yang selamat atau dibawa bersama menggunakan bekas kalis air.
Pada masa sama, bersedia untuk menutup suis elektrik serta injap utama bekalan air dan gas sekiranya keadaan memerlukan.
Jangan lupa memaklumkan keadaan kepada jiran, khususnya mereka yang mungkin memerlukan bantuan untuk berpindah.
Semasa Banjir
Ketika banjir berlaku, keselamatan diri dan keluarga perlu menjadi keutamaan.
Sekiranya masih berada di dalam rumah, sentiasa dengar pengumuman pihak berkuasa dan pastikan peralatan kecemasan mudah dicapai.
Jika menerima arahan untuk berpindah, lakukan dengan segera dan jangan menunggu sehingga paras air meningkat.
Pemindahan lebih awal, khususnya ketika keadaan masih terang, dapat memudahkan pergerakan ke lokasi lebih selamat.
Bagi penduduk yang berada di luar rumah, segera bergerak ke kawasan tinggi dan selamat.
Elakkan melalui kawasan yang dinaiki air kerana arus deras boleh menghanyutkan seseorang tanpa diduga.
Orang ramai juga dinasihatkan supaya tidak sengaja bersiar-siar atau bermain di kawasan banjir, sama ada dengan berjalan kaki mahupun menggunakan sampan.
Jauhi kabel dan wayar elektrik yang terjatuh serta jangan menyentuh sebarang peralatan elektrik yang mungkin terkena air.
Kanak-kanak perlu sentiasa diawasi dan tidak dibenarkan bermain di longkang, sungai atau lombong yang dinaiki air.
Selain itu, elakkan daripada meminum air banjir. Sebaliknya, gunakan air masak atau air minuman berbungkus yang selamat.
Bagi mereka yang berada di dalam kenderaan, jangan sesekali cuba mengharungi jalan yang dinaiki air.
Sebaiknya, berpatah balik dan cari laluan lain yang lebih selamat.
Sekiranya kenderaan terhenti ketika berdepan banjir, kunci kenderaan dan tinggalkan kenderaan tersebut jika keadaan mengancam keselamatan.
Bergeraklah ke kawasan yang lebih tinggi dan selamat.
Apabila arahan pemindahan dikeluarkan, orang ramai perlu mengikut laluan yang ditetapkan pihak berkuasa.
Elakkan menggunakan jalan pintas kerana laluan berkenaan mungkin terhalang atau tidak selamat untuk dilalui.
Selepas Banjir
Walaupun keadaan air mula surut, orang ramai tidak seharusnya tergesa-gesa kembali ke rumah.
Tunggu pengumuman atau arahan pihak berkuasa dan pastikan kawasan kediaman benar-benar selamat sebelum memulakan perjalanan pulang.
Sekiranya berpeluang, hulurkan bantuan kepada jiran atau penduduk yang memerlukan perhatian, khususnya warga emas, kanak-kanak dan individu kurang upaya.
Sebelum memasuki rumah, periksa keadaan bangunan terlebih dahulu.
Perhatikan sekiranya terdapat rekahan pada dinding, lantai atau bahagian lain yang mungkin menjejaskan keselamatan struktur.
Jangan terus memasuki rumah yang masih digenangi air kerana terdapat pelbagai bahaya tersembunyi.
Ketika memasuki bangunan, pakai kasut dan periksa keadaan dinding, lantai, pintu serta tingkap bagi mengenal pasti sebarang kerosakan.
Periksa juga jika terdapat haiwan atau serangga berbisa yang mungkin berlindung di dalam rumah.
Gunakan kayu untuk mengalihkan objek atau halangan yang berselerak di atas lantai dan elakkan menyentuhnya secara terus.
Selain itu, perhatikan keadaan siling serta plaster dinding yang mungkin mengalami rekahan, longgar atau berisiko jatuh.
Periksa Ancaman Bahaya Di Rumah
Selepas banjir, pemeriksaan terhadap kemudahan rumah juga perlu dilakukan bagi mengelakkan kemalangan.
Periksa paip saluran gas untuk mengenal pasti kemungkinan kebocoran atau kerosakan.
Pastikan wayar elektrik dan peralatan elektrik yang terendam air tidak digunakan sebelum diperiksa oleh pihak yang berkelayakan.
Jauhi tiang atau kabel elektrik yang jatuh dan terputus kerana boleh mendatangkan bahaya.
Orang ramai juga perlu memeriksa sekiranya terdapat bahan mudah terbakar seperti minyak tanah, petrol dan diesel yang mungkin dibawa masuk oleh air banjir.
Semua makanan yang terendam atau terkena air banjir perlu dibuang, termasuk makanan di dalam tin.
Jangan mengambil risiko memakannya kerana dikhuatiri telah tercemar.
Tangki septik juga perlu diperiksa bagi mengenal pasti sebarang kerosakan yang boleh menyebabkan pencemaran biologi.
Jika terdapat kerosakan pada kemudahan awam, laporkan kepada pihak berkuasa untuk tindakan lanjut.
Kesimpulannya, persediaan awal dan tindakan yang betul amat penting dalam menghadapi bencana banjir.
Jangan tunggu sehingga keadaan menjadi semakin buruk untuk mengambil langkah keselamatan kerana nyawa diri sendiri dan keluarga perlu sentiasa diutamakan.
